Fabrika Duman Emiş Sistemi 0 212 438 72 96
Fabrika Duman Emiş Sistemi çeşitleri ve tüm kullanım alanlarını detaylıca öğrenmek için Filtarm firmamız ile iletişime geçebilirsiniz.Fabrika duman emiş sistemi; kaynak, lehimleme, lazer kesim, plazma kesim, termal işlem, döküm ve benzeri üretim süreçlerinde ortaya çıkan dumanın kaynağında yakalanması için kullanılan endüstriyel hava filtreleme çözümüdür. Üretim dumanı, gözle görülen yoğun tabakanın yanı sıra havada asılı kalabilen çok küçük parçacıklar ve prosese bağlı gaz bileşenleri içerebilir.
Dumanın yalnızca kapı veya pencereler açılarak uzaklaştırılmaya çalışılması, kontrollü bir çözüm oluşturmaz. Hava hareketleri dumanı fabrikanın farklı bölümlerine taşıyabilir. Kaynak noktasına yerleştirilen emiş kolu, davlumbaz veya makine bağlantısı ise dumanı henüz çevreye dağılmadan toplar.
Filtarm, İstanbul Esenler Giyimkent merkezinden Türkiye genelindeki üretim tesisleri için lokal ve merkezi fabrika duman emiş sistemleri geliştirir. Projelendirme sürecinde dumanın kaynağı, sıcaklığı, yayılma yönü, çalışma süresi ve kullanılan üretim malzemeleri değerlendirilir.
Fabrika Duman Emiş Sistemi Nedir?
Fabrika duman emiş sistemi, üretim sırasında ortaya çıkan dumanın kontrollü hava akışıyla emilmesini ve filtre ünitesine taşınmasını sağlayan ekipman bütünüdür. Sistem; emiş ağzı, mafsallı kol, kanal hattı, filtreler, fan, otomasyon ve tahliye bölümlerinden oluşabilir.
Kaynak dumanı gibi yükselme eğilimi gösteren kirleticiler için emiş noktası doğru konumlandırılmalıdır. Emiş ağzının işlemden çok uzak olması, yüksek debiye rağmen dumanın yakalanamamasına neden olabilir. Çalışanın solunum bölgesini geçerek yapılan emiş de uygun değildir. Hava akışı, dumanı çalışandan uzağa taşıyacak biçimde düzenlenmelidir.
Sistemin Çalışma Şekli
Fan tarafından oluşturulan negatif basınç, dumanı emiş ağzına çeker. Duman kanal veya esnek hortum üzerinden filtre ünitesine ulaşır. Ön filtreler daha büyük parçacıkları tutarken ana filtreler ince duman partiküllerinin ayrılmasını sağlar. Uygulamaya bağlı olarak aktif karbon veya başka filtrasyon kademeleri kullanılabilir.
Filtrelenen hava, sistem tasarımına ve proses şartlarına göre dışarı atılır veya uygun koşullarda tekrar çalışma ortamına verilebilir.
Fabrika Dumanı Hangi İşlemlerde Oluşur?
Sanayi tesislerinde duman farklı üretim yöntemlerinden kaynaklanabilir. Dumanın bileşimi kullanılan malzemeye, sıcaklığa ve proses yöntemine göre değişir.
| Üretim işlemi | Oluşan kirletici | Önerilen emiş yaklaşımı |
|---|---|---|
| MIG/MAG ve TIG kaynak | İnce metal dumanı | Mafsallı lokal emiş kolu |
| Punta ve robotik kaynak | Yoğun, tekrarlayan duman | Kabin veya üstten emiş davlumbazı |
| Lazer kesim | Çok ince kesim dumanı | Tezgâha doğrudan bağlı filtre sistemi |
| Plazma kesim | Duman ve metal partikülü | Yüksek kapasiteli makine emişi |
| Lehimleme | İnce duman ve proses buharı | Masa üstü veya lokal emiş |
| Döküm ve ergitme | Sıcak duman ve gaz | Davlumbazlı merkezi sistem |
| Isıl işlem | Yağ dumanı ve sıcak hava | Prosese özel davlumbaz |
| Taşlama ve sıcak kesim | Duman, kıvılcım ve toz | Ön ayırıcılı emiş sistemi |
Dumanın Kaynağında Emilmesinin Önemi
Duman üretim alanına yayıldığında yalnızca işlem yapan çalışanı değil, çevredeki diğer personeli de etkileyebilir. Fabrika içindeki hava akımları, tavan fanları ve hareketli ekipmanlar dumanın uzak bölgelere taşınmasına yol açabilir.
Kaynağında emiş yöntemi, dumanın yayılma alanını küçültür. Böylece genel havalandırmaya göre daha düşük hava miktarıyla etkili kontrol sağlanabilir. Ancak lokal emiş sistemi, gerekli taze hava beslemesi ve genel havalandırma ihtiyacını tamamen ortadan kaldırmaz. Fabrika genelindeki hava dengesi ayrıca değerlendirilmelidir.
Duman Emiş Sisteminin Sağladığı Faydalar
- Kaynak ve proses dumanının yayılmasını sınırlar.
- Çalışma alanındaki görüş koşullarını iyileştirir.
- Makine ve yüzeylerde kir birikmesini azaltır.
- Daha düzenli bir üretim ortamı oluşturur.
- Dumanın komşu çalışma bölgelerine taşınmasını önlemeye yardımcı olur.
- Filtreli hava tahliyesi sağlar.
- Lokal ve merkezi kullanım seçenekleri sunar.
- İş sağlığı ve çevresel kontrol çalışmalarını destekler.
Lokal Duman Emiş Üniteleri
Lokal duman emiş üniteleri, tek veya sınırlı sayıdaki çalışma noktasında kullanılabilir. Mobil gövde üzerinde bulunan filtre ve fan, mafsallı emiş koluyla birlikte çalışır. Kaynak noktası değiştiğinde ünite farklı bir alana taşınabilir.
Filtarm’ın mobil duman ve toz emiş çözümleri, atölyelerde ve değişken çalışma alanlarında değerlendirilebilir. Emiş kolunun kolay hareket etmesi ve ayarlanan konumda kalması, operatörün sistemi düzenli kullanmasını kolaylaştırır.
Mafsallı Emiş Kolları
Mafsallı emiş kolları, duman kaynağına yakın konumlandırılabilen hareketli ekipmanlardır. Kolun başlığında oluşturulan hava akışı dumanı yakalar. Kol çapı, uzunluğu ve bağlantı şekli gerekli debiye göre seçilmelidir.
Emiş başlığının işlem noktasına çok yaklaşması üretimi zorlaştırabilir; fazla uzaklaşması ise performansı düşürür. Kullanım şekli personele açıklanmalı ve kolun konumu çalışma boyunca kontrol edilmelidir.
Merkezi Duman Emiş Sistemleri
Çok sayıda kaynak istasyonu veya kesim makinesi bulunan fabrikalarda merkezi duman emiş sistemi tercih edilebilir. Çalışma noktaları kanal ağı üzerinden ortak filtre ünitesine bağlanır. Sistem bina dışında veya uygun teknik alanda konumlandırılabilir.
Merkezi sistemde eş zamanlı kullanım oranı doğru hesaplanmalıdır. Bütün istasyonların aynı anda çalışmadığı işletmelerde otomatik damperler ve frekans kontrollü fan kullanımı enerji tüketimini azaltabilir.
Robotik Kaynak Hücrelerinde Duman Emişi
Robotik kaynak hatlarında duman, geniş bir alan boyunca oluşabilir. Bu uygulamalarda yalnızca küçük bir emiş kolu yeterli olmayabilir. Hücrenin kapatılması, üstten davlumbaz uygulanması veya kaynak fikstürüne özel emiş tasarlanması gerekebilir.
Robot hareketleri, koruyucu perdeler ve parça yükleme alanları dikkate alınarak dumanın kaçış noktaları belirlenmelidir. Davlumbazın üretim hareketlerini engellememesi de önemlidir.
Kesim Makinelerinde Duman Emişi
Lazer ve plazma kesim makinelerinde oluşan duman çoğunlukla makine tablası altından alınır. Bölmeli emiş tasarımıyla yalnızca kesimin yapıldığı alan aktif hale getirilebilir. Böylece bütün tabla için sürekli yüksek debi kullanılması önlenir.
Kesim sırasında oluşan kıvılcımlar ve sıcak parçacıklar filtre için risk oluşturabilir. Ön ayırıcı, kıvılcım tutucu veya uygun güvenlik donanımları proje kapsamında değerlendirilmelidir.
Filtre Seçimi Nasıl Yapılır?
Duman filtrelerinde parçacık boyutu, yoğunluk, sıcaklık ve çalışma süresi göz önüne alınır. Kaynak dumanı genellikle çok ince partiküller içerdiğinden filtre verimi önemli bir kriterdir. Filtre yüzeyinin yetersiz seçilmesi kısa sürede tıkanmaya ve emiş gücünün düşmesine yol açabilir.
Ön Filtrasyon
Ön filtreler iri parçacıkları ve kıvılcımları ana filtreden önce ayırmaya yardımcı olur. Taşlama ile kaynak işleminin birlikte yapıldığı alanlarda ön filtrasyon daha önemli hale gelir.
Ana Filtrasyon
Ana filtre, ince duman partiküllerini tutar. Uygulamaya göre kartuş filtreli, panel filtreli veya yüksek verimli kademeli sistemler kullanılabilir. Otomatik temizlenebilen filtreler, yoğun ve sürekli üretim koşullarında bakım kolaylığı sağlayabilir.
Gaz ve Koku Kontrolü
Partikül filtresi gazları ve kokuları tek başına tutmaz. Proseste gaz veya belirgin koku oluşuyorsa aktif karbon gibi ek filtre kademeleri değerlendirilebilir. Kullanılan malzemelerin güvenlik bilgi formları incelenerek uygun çözüm belirlenmelidir.
Duman Emiş Sistemi Projelendirme
Filtarm tarafından hazırlanacak bir fabrika duman emiş projesinde üretim noktaları, çalışan konumları ve tesis yerleşimi birlikte değerlendirilir.
Saha Keşfi
Kaynak istasyonlarının sayısı, makine türleri, çalışma vardiyaları ve üretim yoğunluğu belirlenir. Mevcut havalandırma sistemi ve taze hava girişleri incelenir.
Debi Hesabı
Gerekli hava debisi emiş başlığına, kaynağa olan mesafeye ve dumanın yayılma hızına göre hesaplanır. Davlumbaz alanı büyüdükçe ihtiyaç duyulan hava miktarı artabilir.
Kanal Tasarımı
Kanal çapları, duman ve eşlik eden parçacıkların taşınmasını sağlayacak biçimde belirlenir. Düşük hız çökelmeye, yüksek hız ise enerji tüketimi ve gürültü artışına yol açabilir.
Fan ve Otomasyon
Fan, sistemin toplam basınç kaybına göre seçilir. Otomatik damper, basınç sensörü ve frekans kontrolü kullanılarak çalışma noktalarının durumuna göre kapasite ayarlanabilir.
Patlama ve Yangın Risklerinin Değerlendirilmesi
Metal dumanı ve kesim partikülleri bulunan sistemlerde kıvılcımlar kanal hattına girebilir. İşlenen metalin özelliği, toz yükü ve üretim yöntemi incelenmeden standart sistem seçilmemelidir. Yanıcı veya patlayıcı özellik gösterebilen partiküllerde ATEX ve Ex-Proof gereklilikleri değerlendirilir.
Kıvılcım algılama, ön ayırma, yangın damperi veya patlama tahliye ekipmanları risk analizine göre projeye dahil edilebilir. Güvenlik ekipmanlarının seçimi, işletmenin proses şartlarıyla uyumlu olmalıdır.
Montaj ve Devreye Alma
Duman emiş sisteminde emiş başlıklarının gerçek çalışma konumlarına göre monte edilmesi gerekir. Kanal hattı üretim geçişlerini engellememeli ve bakım için erişilebilir olmalıdır.
Devreye alma sırasında şu kontroller yapılır:
- Fan dönüş yönü
- Emiş noktalarındaki hava debisi
- Kanal bağlantılarındaki kaçaklar
- Filtre basınç kaybı
- Otomasyon ve damperlerin çalışması
- Emiş kollarının hareketi
- Gürültü ve titreşim durumu
- Tahliye bacasının çalışması
Bakım Gereksinimleri
Filtrelerin dolması duman emiş kapasitesinin azalmasına neden olabilir. Filtre basınç farkı düzenli takip edilmeli, hazneler zamanında boşaltılmalı ve emiş kolları kontrol edilmelidir.
Hortumlarda oluşan yırtılmalar, kanal kaçakları ve yanlış damper konumları performans kaybına yol açabilir. Fan çarkında biriken kir ise balansı bozarak titreşim oluşturabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Kaynak dumanı için genel havalandırma yeterli midir?
Genel havalandırma ortam havasını yeniler ancak dumanın çalışan bölgesinden geçmesini her zaman önleyemez. Kaynağında emiş daha kontrollü bir çözüm sağlar.
Mobil duman emiş ünitesi hangi alanlarda kullanılır?
Çalışma noktasının değiştiği kaynak, lehimleme ve hafif taşlama uygulamalarında kullanılabilir. Kapasite, oluşan duman yoğunluğuna göre belirlenmelidir.
Duman emiş kolu kaynağa ne kadar yakın olmalıdır?
Mesafe, başlığın yapısına ve gerekli yakalama hızına göre belirlenir. Genel olarak dumanın yayılmasına izin vermeyecek kadar yakın, üretimi engellemeyecek kadar uygun bir konum seçilmelidir.
Lazer kesim makinesi için ayrı filtre gerekir mi?
Makinenin kapasitesine, kesilen malzemeye ve mevcut bağlantı yapısına göre özel filtre sistemi gerekebilir. Yoğun duman oluşan makineler için bağımsız sistem sıklıkla değerlendirilir.
Kaynak dumanı filtresi kokuyu da giderir mi?
Partikül filtreleri esas olarak duman parçacıklarını tutar. Gaz ve koku kontrolü için ilave filtre kademeleri gerekebilir.
Filtrelenen hava tekrar fabrikaya verilebilir mi?
Filtrasyon seviyesi ve dumanın içeriği uygun olduğunda değerlendirilebilir. Proses gazlarının tamamen kontrol edilemediği uygulamalarda dışarı tahliye tercih edilmelidir.
Merkezi sistem mi mobil sistem mi seçilmelidir?
Az sayıda ve değişken istasyonda mobil sistem, çok sayıda sabit çalışma noktasında merkezi sistem avantaj sağlayabilir. Kesin seçim saha incelemesiyle yapılır.
Türkiye Genelinde Filtarm Duman Emiş Sistemleri
Filtarm, İstanbul Esenler Giyimkent merkezinden Türkiye genelindeki fabrikalara duman emiş sistemi hizmeti sunar. Kaynak atölyeleri, robotik hücreler, lazer ve plazma kesim hatları için lokal veya merkezi çözümler projelendirir.
Saha keşfiyle başlayan süreç; emiş yönteminin belirlenmesi, kapasite hesabı, filtre seçimi, imalat, kanal montajı ve devreye alma aşamalarıyla sürdürülür. Filtarm’ın proses odaklı yaklaşımı, dumanın oluştuğu noktada yakalanmasını ve sistemin üretim düzenine uyumlu çalışmasını hedefler.
