Fabrika Hava Filtreleme Sistemi 0 212 438 72 96
Fabrika hava filtreleme sistemi; üretim süreçlerinde ortaya çıkan toz, duman, yağ sisi, aerosol ve benzeri kirleticilerin çalışma ortamına yayılmadan yakalanması, taşınması ve uygun filtrelerden geçirilmesi amacıyla kurulur. Sanayi tesislerindeki hava kirliliğinin kaynağı ve yoğunluğu her işletmede farklıdır. Bu nedenle etkili bir filtreleme sistemi, yalnızca yüksek kapasiteli bir cihaz seçilerek değil, üretim sürecinin bütünü incelenerek hazırlanmalıdır.
Kaynak işlemleri metal dumanı oluştururken taşlama ve zımparalama uygulamalarında farklı boyutlarda tozlar meydana gelir. CNC tezgâhlarında ise kesme sıvılarından kaynaklanan yağ sisi ve buhar görülebilir. Bu kirleticilerin tamamını aynı filtreyle kontrol etmek mümkün olmayabilir. Kirleticinin fiziksel ve kimyasal özellikleri incelenerek doğru emiş yöntemi ve filtre teknolojisi belirlenmelidir.
Filtarm, İstanbul Esenler Giyimkent merkezinden Türkiye genelindeki işletmelere fabrika hava filtreleme sistemi projelendirme, imalat, montaj ve devreye alma hizmetleri sunar. Sistemler; fabrikanın üretim kapasitesi, makine yerleşimi, çalışma saatleri ve bakım koşulları dikkate alınarak hazırlanır.
Fabrika Hava Filtreleme Sistemi Nedir?
Fabrika hava filtreleme sistemi, kirli havanın üretim noktasından alınarak filtre ünitesine ulaştırılmasını sağlayan ekipmanların tamamıdır. Emiş ağzı veya davlumbaz aracılığıyla yakalanan hava, kanal hattından geçerek filtreleme cihazına taşınır. Hava içerisindeki partiküller filtre yüzeyinde tutulur ve temizlenen hava uygun tahliye noktasına yönlendirilir.
Filtreleme işlemi tek bir aşamadan oluşabileceği gibi kirleticinin niteliğine göre birden fazla kademede de gerçekleştirilebilir. İri parçacıkların bulunduğu uygulamalarda ön ayırıcı, ince partiküllerde yüksek verimli ana filtre, gaz ve koku bulunan proseslerde ise özel filtre kademeleri kullanılabilir.
Sistemin Temel Ekipmanları
- Emiş ağzı, davlumbaz veya makine bağlantısı
- Mafsallı lokal emiş kolu
- Hava taşıma kanalları
- Ön ayırıcı veya kıvılcım tutucu
- Kartuş, torba veya panel filtre
- Yağ sisi filtreleme ünitesi
- Endüstriyel fan
- Damper ve debi ayar elemanları
- Elektrik ve otomasyon panosu
- Atık toplama haznesi
- Temiz hava tahliye hattı ve baca
Bu ekipmanların tamamı sistemin kapasitesine ve kullanılacağı üretim alanına göre boyutlandırılır.
Fabrikalarda Hava Neden Filtrelenmelidir?
Üretim alanında oluşan kirleticiler, kontrol altına alınmadığında hava hareketleriyle fabrikanın farklı bölümlerine taşınabilir. Gözle görülebilen kaba tozların yanı sıra uzun süre havada asılı kalan çok küçük partiküller de bulunabilir. Yağ sisi ise makinelerin, zeminlerin ve diğer yüzeylerin üzerinde yapışkan bir tabaka oluşturabilir.
Kirli havanın filtrelenmeden dış ortama verilmesi çevresel açıdan da uygun olmayabilir. Doğru tasarlanmış bir fabrika hava filtreleme sistemi, kirleticileri kontrollü biçimde toplayarak hem üretim alanının hem de tahliye edilen havanın yönetilmesine yardımcı olur.
Hava Filtrelemenin İşletmeye Katkıları
- Üretim ortamındaki toz ve duman yoğunluğunu azaltır.
- Makine ve ekipmanların kirlenmesini sınırlar.
- Ürün yüzeylerinin partiküllerden etkilenmesini önlemeye yardımcı olur.
- Genel temizlik çalışmalarını kolaylaştırır.
- Üretim alanındaki görüş koşullarını iyileştirir.
- Kirli havanın kontrolsüz biçimde dışarı atılmasını engeller.
- Atıkların belirli bir haznede toplanmasını sağlar.
- Daha düzenli ve sürdürülebilir bir üretim ortamı oluşturur.
Kirletici Türüne Göre Filtre Seçimi
Fabrika hava filtreleme sistemi seçiminde ilk olarak kirleticinin türü belirlenmelidir. Farklı özellikteki partiküller için farklı filtre malzemeleri ve ayırma yöntemleri kullanılır.
| Kirletici türü | Oluştuğu alan | Değerlendirilebilecek filtreleme |
|---|---|---|
| Kuru ve ince toz | Dolum, karıştırma, zımparalama | Kartuş veya torba filtre |
| Kaynak dumanı | Manuel ve robotik kaynak | Kademeli duman filtresi |
| Yağ sisi | CNC ve talaşlı imalat | Mekanik veya elektrostatik filtre |
| İri metal parçacığı | Kesim ve taşlama | Ön ayırıcı ve kartuş filtre |
| Ahşap tozu ve talaş | Mobilya ve ahşap işleme | Merkezi toz toplama filtresi |
| Boya zerreciği | Yaş boya uygulaması | Boya kabini filtreleri |
| Gaz ve koku | Kimyasal üretim ve kaplama | Prosese özel gaz arıtma filtresi |
| Nemli ve yapışkan toz | Çeşitli proses hatları | Islak ayırıcı veya özel sistem |
Kartuş Filtreler
Kartuş filtreler, uygun özellikteki kuru tozların ve ince partiküllerin tutulmasında kullanılabilir. Katlanmış filtre yapısı sayesinde kompakt bir gövde içinde geniş filtre yüzeyi elde edilir. Filtre yüzeyinde biriken toz, basınçlı hava darbeleriyle temizlenerek alt hazneye düşürülebilir.
Kartuş malzemesinin seçimi sırasında partikül boyutu, nem, sıcaklık, aşındırıcılık ve kimyasal yapı dikkate alınmalıdır. Standart bir kartuşun bütün toz türleri için kullanılması doğru değildir.
Torba Filtreler
Torba filtreli sistemler, yüksek toz yükü ve geniş hava debisi bulunan uygulamalarda değerlendirilebilir. Filtre torbaları farklı kumaş özellikleriyle üretilebilir. Torba uzunluğu, çapı ve toplam filtre yüzeyi sistem kapasitesine göre belirlenir.
Mekanik Yağ Sisi Filtreleri
Mekanik yağ sisi filtrelerinde yağ damlacıkları kademeli filtre elemanlarından geçirilerek tutulur. Birleşen damlacıkların drenaj hattına yönlendirilmesi, filtrenin daha düzenli çalışmasına yardımcı olur. CNC tezgâhının kapalı hacmi ve meydana gelen yağ sisi miktarı cihaz kapasitesini etkiler.
Elektrostatik Filtreler
Elektrostatik filtreler, havadaki parçacıkları elektriksel olarak yükleyerek kolektör yüzeylerinde toplar. Yağ sisi ve bazı endüstriyel duman uygulamalarında değerlendirilebilir. Kolektör hücrelerinin belirli aralıklarla temizlenmesi gerekir.
Islak Filtreleme Sistemleri
Islak ayırıcılarda partiküller su veya uygun sıvıyla temas ettirilerek havadan ayrılır. Kıvılcım, yüksek sıcaklık veya yapışkan partikül bulunan bazı proseslerde kuru filtrelere alternatif oluşturabilir. Ancak tozun suyla gösterebileceği kimyasal reaksiyon mutlaka incelenmelidir.
Lokal ve Merkezi Hava Filtreleme Sistemleri
Lokal filtreleme sistemleri tek bir makineye veya sınırlı sayıdaki çalışma noktasına hizmet verir. Mobil duman emiş cihazları ve makine üstü yağ sisi filtreleri bu grupta değerlendirilebilir. Bu cihazlar kısa kanal mesafesi ve bağımsız kullanım avantajı sağlar.
Merkezi sistemlerde birden fazla makine veya üretim noktası ortak kanal hattıyla merkezi filtre ünitesine bağlanır. Geniş üretim alanlarında düzenli bir hava toplama ağı oluşturulabilir. Hangi sistemin tercih edileceği makine sayısı, çalışma düzeni ve kirleticilerin birbirleriyle uyumuna göre belirlenmelidir.
Farklı Kirleticiler Aynı Sistemde Toplanabilir mi?
Her kirleticinin aynı kanal hattında birleştirilmesi uygun değildir. Toz ve yağ sisi farklı filtreleme gerektirir. Birbiriyle kimyasal reaksiyona girebilecek veya yangın riskini yükseltebilecek malzemeler ayrı sistemlerde toplanmalıdır.
Merkezi sistem tasarlanırken yalnızca ortak fan kapasitesine değil, kirleticilerin fiziksel ve kimyasal uyumuna da dikkat edilmelidir.
Filtarm Fabrika Hava Filtreleme Çözümleri
Filtarm, farklı sanayi uygulamaları için lokal ve merkezi filtreleme çözümleri geliştirir. Sistem seçimi, kirleticinin üretim alanında nasıl meydana geldiği incelenerek yapılır.
Mobil Duman ve Toz Emiş Üniteleri
Mobil emiş üniteleri, çalışma noktasının sık değiştiği kaynak ve hafif taşlama işlemlerinde kullanılabilir. Mafsallı emiş kolu kirletici kaynağına yönlendirilerek dumanın veya tozun çevreye yayılması sınırlandırılır.
Kartuş Filtreli Toz Toplama Sistemleri
Kartuş filtreli sistemler, farklı hava kapasitelerine göre projelendirilebilir. Otomatik filtre temizleme sistemi sayesinde kartuş yüzeyindeki tozun hazneye aktarılması sağlanır. Sistemler merkezi kanal tesisatına bağlanabilir.
Yağ Sisi ve Yağ Buharı Filtreleri
CNC ve talaşlı imalat uygulamalarında meydana gelen yağ aerosollerinin kontrolü için prosese uygun çözümler kullanılır. Filtarm’ın Clean Air, Hyper Oil, Ar Motif ve Antares ürün grupları, işletmenin kapasite ve uygulama ihtiyaçlarına göre değerlendirilebilir.
Yüksek Vakum Sistemleri
Yüksek vakum sistemleri, el aletlerine veya makinelere dar çaplı hortumlarla bağlanarak kirleticiyi doğrudan oluştuğu noktadan toplar. Zımparalama, taşlama ve endüstriyel temizlik uygulamalarında kullanılabilir.
Boya Kabinleri ve Islak Ayırıcılar
Boya zerrecikleri ve yapışkan partiküllerin bulunduğu uygulamalarda kabin tipi emiş ve özel filtreleme sistemleri kullanılabilir. Islak ayırıcılar ise prosesin özelliklerine göre kıvılcım ve partikül kontrolü gereken alanlarda değerlendirilebilir.
Fabrika Hava Filtreleme Sistemi Nasıl Projelendirilir?
Etkili bir sistem için öncelikle üretim alanında saha keşfi yapılmalıdır. Makinelerin yerleri, çalışma süreleri, oluşan kirleticiler ve mevcut havalandırma düzeni incelenir.
Kirletici Kaynaklarının Belirlenmesi
Hangi makinenin ne tür kirletici meydana getirdiği belirlenir. Kirleticinin oluşum yönü, sıcaklığı, yoğunluğu ve çevreye yayılma hızı değerlendirilir.
Emiş Yönteminin Seçilmesi
Mümkün olan uygulamalarda kirletici kaynağı kapalı veya yarı kapalı hale getirilir. Davlumbaz, mafsallı kol, yarıklı emiş veya makine bağlantısı gibi yöntemlerden uygun olanı seçilir.
Hava Debisinin Hesaplanması
Kirleticiyi yakalayacak hava hızı ve gerekli debi hesaplanır. Emiş ağzının şekli ve kaynağa uzaklığı hava ihtiyacını doğrudan etkiler. Gereksiz yüksek debi enerji tüketimini artırırken yetersiz debi kirleticinin kaçmasına neden olur.
Kanal ve Fan Seçimi
Kanal çapları, kirleticinin çökelmesini önleyecek taşıma hızına göre belirlenir. Dirsekler, damperler, kanal uzunluğu ve filtrede meydana gelen basınç kayıpları hesaplanarak fan seçilir.
Taze Hava Dengesi
Fabrika dışına tahliye edilen havanın yerine yeterli taze hava sağlanmalıdır. Aksi halde bina içinde yüksek negatif basınç oluşabilir. Bu durum kapıların açılmasını zorlaştırabilir ve sistem kapasitesini düşürebilir.
Enerji Verimliliği ve Otomasyon
Fabrika hava filtreleme sistemleri uzun süre çalışabildiği için enerji tüketimi proje aşamasında dikkate alınmalıdır. Frekans kontrollü fanlar ve otomatik damperler, yalnızca aktif üretim noktalarında emiş yapılmasını sağlayabilir.
Sistemde kullanılabilecek kontrol yöntemleri şunlardır:
- Makine çalışma sinyaline bağlı otomatik emiş
- Motor hız kontrolü
- Kanal basınç sensörleri
- Filtre basınç farkı takibi
- Otomatik filtre temizleme
- Hazne doluluk kontrolü
- Arıza ve bakım uyarıları
ATEX ve Ex-Proof Sistem Gereksinimi
Bazı metal, ahşap, gıda ve kimyasal tozlar havayla uygun yoğunlukta karıştığında yanıcı veya patlayıcı ortam oluşturabilir. Bu tür uygulamalarda standart filtreleme sistemi seçilmemelidir.
Tozun patlama özellikleri incelenerek ATEX gereklilikleri belirlenir. Projeye bağlı olarak Ex-Proof motor, antistatik filtre, topraklama, patlama tahliye paneli, izolasyon klapesi ve kıvılcım önleme ekipmanları kullanılabilir.
Montaj ve Devreye Alma
Projeye uygun üretilen sistemin doğru monte edilmesi gerekir. Kanal birleşimlerindeki kaçaklar ve hatalı damper ayarları emiş kapasitesini düşürebilir. Filtre ünitesi bakım için erişilebilir bir alana yerleştirilmelidir.
Devreye alma aşamasında:
- Fan dönüş yönü kontrol edilir.
- Emiş noktalarındaki hava debisi ölçülür.
- Kanal hatları dengelenir.
- Filtre basınç kaybı incelenir.
- Otomatik temizleme sistemi test edilir.
- Damper ve sensörler kontrol edilir.
- Tahliye hattının uygunluğu değerlendirilir.
Bakım ve Filtre Değişimi
Filtreler kullanım sırasında kirleticiyle dolar ve hava geçişine karşı direnç oluşturur. Filtre basınç farkının yükselmesi emiş kapasitesinin azalmasına ve enerji tüketiminin artmasına neden olabilir.
Düzenli Kontrol Edilmesi Gereken Noktalar
- Filtre elemanlarının fiziksel durumu
- Diferansiyel basınç değeri
- Toz haznesinin doluluk seviyesi
- Basınçlı hava temizleme sistemi
- Fan, motor ve rulmanlar
- Kanal içinde birikme
- Emiş ağızları ve mafsallı kollar
- Otomasyon panosu
- Yağ drenaj hattı
- Güvenlik ekipmanları
Sıkça Sorulan Sorular
Fabrika hava filtreleme sistemi ne işe yarar?
Üretim sırasında oluşan kirli havayı toplar, uygun filtrelerden geçirir ve partiküllerin çalışma ortamına veya dış çevreye kontrolsüz biçimde yayılmasını sınırlar.
Her fabrika için aynı filtre kullanılabilir mi?
Hayır. Filtre; kirleticinin türü, parçacık boyutu, nemi, sıcaklığı ve yoğunluğuna göre seçilmelidir.
Filtrelenen hava tekrar fabrikaya verilebilir mi?
Kirleticinin niteliği ve elde edilen filtreleme seviyesi uygun olduğunda değerlendirilebilir. Gaz, koku veya tehlikeli bileşenler bulunan proseslerde hava dışarı tahliye edilmelidir.
Hava filtreleme sistemi kötü kokuyu giderir mi?
Standart partikül filtreleri kokuyu gidermez. Kokuya neden olan gazlar için aktif karbon veya prosese özel arıtma kademeleri gerekir.
Filtrenin dolduğu nasıl anlaşılır?
Filtre öncesi ve sonrası basınç farkı takip edilir. Emiş gücündeki azalma ve yükselen basınç farkı bakım veya filtre değişimi gerektiğini gösterebilir.
Mevcut fabrikaya filtreleme sistemi kurulabilir mi?
Evet. Mevcut makine yerleşimi, kanal geçişleri ve teknik alanlar incelenerek fabrikaya uygun proje hazırlanabilir.
Merkezi sistem mi lokal cihaz mı tercih edilmelidir?
Az sayıda ve değişken çalışma noktasında lokal cihazlar, çok sayıda sabit makinenin bulunduğu tesislerde merkezi sistemler avantaj sağlayabilir.
Filtreleme sistemi sürekli çalışmak zorunda mıdır?
Sistem üretim ve kirletici oluşumu devam ettiği sürece çalışmalıdır. Otomasyon kullanılarak üretim makineleriyle eş zamanlı şekilde devreye alınabilir.
Türkiye Genelinde Filtarm Hava Filtreleme Hizmeti
Filtarm, İstanbul Esenler Giyimkent’teki merkezinden Türkiye genelindeki sanayi kuruluşlarına fabrika hava filtreleme sistemi hizmeti sunar. Saha keşfi, kapasite hesabı, ekipman seçimi, imalat, montaj ve devreye alma süreçleri işletmenin üretim şartlarına göre yürütülür.
Filtarm’ın proses odaklı yaklaşımında yalnızca filtre cihazı değil; kirleticinin yakalanması, kanal içinde taşınması, güvenli biçimde filtrelenmesi ve sistemin bakım kolaylığı birlikte değerlendirilir. Bu yaklaşım, fabrikanın ihtiyaçlarına uygun ve uzun süre verimli çalışabilecek bir hava filtreleme altyapısı oluşturulmasını sağlar.
