Fabrika Toz Emiş Sistemi 0 212 438 72 96
Fabrika Toz Emiş Sistemi çeşitleri ve tüm kullanım alanlarını detaylıca öğrenmek için Filtarm firmamız ile iletişime geçebilirsiniz.Fabrika toz emiş sistemi, üretim süreçlerinde ortaya çıkan kuru, ince, kaba, lifli veya metalik tozların kaynağında yakalanması ve filtrelenmesi amacıyla kurulan endüstriyel bir sistemdir. Taşlama, kesim, zımparalama, dolum, karıştırma, eleme ve paketleme gibi işlemler sırasında oluşan tozlar kontrol edilmediğinde geniş bir alana yayılabilir. Bu durum çalışanların bulunduğu ortamı, makinelerin çalışma düzenini ve ürün kalitesini olumsuz etkileyebilir.
Toz emiş uygulamalarında yalnızca ortam havasını yenilemek yeterli değildir. Tozun oluştuğu noktaya uygun bir davlumbaz veya emiş bağlantısı yerleştirilerek parçacıkların çevreye dağılmadan tutulması gerekir. Yakalanan toz, kanal sistemi üzerinden filtre ünitesine taşınır. Temizlenen hava işletme koşullarına göre tahliye edilir veya uygun projelerde yeniden ortama verilebilir.
Filtarm, İstanbul Esenler Giyimkent merkezli olarak Türkiye genelindeki sanayi tesislerine fabrika toz emiş sistemi projelendirme, ekipman imalatı, montaj ve devreye alma hizmetleri sunar. Her sistem, işletmenin gerçek toz yüküne ve üretim düzenine göre tasarlanır.
Fabrika Toz Emiş Sistemi Nedir?
Fabrika toz emiş sistemi; tozun oluştuğu üretim noktası, emiş ağzı, kanal tesisatı, filtre ünitesi, fan ve atık toplama ekipmanlarından meydana gelir. Sistemin amacı tozu yalnızca bir yerden başka bir yere taşımak değil, güvenli biçimde toplamak ve filtrelemektir.
Tozun özellikleri sistem tasarımını doğrudan etkiler. Çok ince tozlar havada uzun süre asılı kalırken iri parçacıkların kanal içinde çökelme eğilimi daha yüksektir. Yapışkan, nemli, aşındırıcı veya yanıcı tozlar için standart uygulamalardan farklı tedbirler alınması gerekebilir.
Toz Emiş Sisteminin Çalışma Prensibi
Endüstriyel fan tarafından oluşturulan negatif basınç, üretim noktasındaki tozu emiş ağzına doğru yönlendirir. Kanal hattına giren parçacıklar uygun taşıma hızıyla filtre ünitesine ulaştırılır. Filtre elemanları tozu tutarken hava geçişine izin verir. Biriken toz, mekanik veya basınçlı hava destekli temizleme sistemiyle hazneye aktarılır.
Filtrenin altında bulunan hazne, varil, big bag veya döner vana sistemi, tozun kontrollü biçimde uzaklaştırılmasını sağlar. Sürekli çalışan proseslerde toz boşaltma düzeninin üretimi durdurmadan çalışması gerekebilir.
Fabrikalarda Toz Neden Kaynağında Emilmelidir?
Toz oluştuktan sonra ortam havasına karıştığında kontrol edilmesi zorlaşır. Genel havalandırmayla büyük miktarda havanın taşınması gerekebilir. Kaynağında emiş sistemlerinde ise toz, henüz yayılmadan daha düşük hava miktarıyla yakalanabilir.
Tozun zeminde ve makine yüzeylerinde birikmesi, temizlik ihtiyacını artırır. Hareketli makineler veya hava akımları nedeniyle çöken toz yeniden havaya karışabilir. Elektrik panolarına ve mekanik ekipmanlara ulaşan tozlar da bakım süreçlerini zorlaştırabilir.
Toz Kontrolünün İşletmeye Katkıları
- Çalışma ortamındaki toz yoğunluğunu azaltır.
- Ürünlerin tozla kirlenmesini sınırlar.
- Makine yüzeylerinde birikmeyi azaltır.
- Temizlik operasyonlarını kolaylaştırır.
- Filtrelenmemiş havanın çevreye verilmesini önlemeye yardımcı olur.
- Üretim alanındaki görüş koşullarını iyileştirir.
- Kontrollü atık toplama imkânı sağlar.
- Yangın ve patlama riski bulunan uygulamalarda doğru güvenlik tasarımını destekler.
Hangi Sektörlerde Kullanılır?
Fabrika toz emiş sistemleri metalden gıdaya, ahşaptan kimyaya kadar geniş bir kullanım alanına sahiptir. Her uygulamanın toz karakteri farklı olduğundan filtre tipi ve güvenlik ekipmanları sektöre göre seçilir.
| Sektör veya proses | Oluşabilecek toz | Uygun sistem yaklaşımı |
|---|---|---|
| Metal taşlama | Metal ve aşındırıcı disk tozu | Kıvılcım önlemli kartuş filtre |
| Ahşap işleme | Talaş, lif ve ince ahşap tozu | Merkezi talaş ve toz toplama |
| Gıda üretimi | Un, nişasta, şeker ve ürün tozu | Hijyenik tasarımlı emiş sistemi |
| İlaç üretimi | Çok ince ürün tozu | Kapalı emiş ve yüksek verimli filtreleme |
| Kimya sanayisi | Reaktif veya ince kimyasal toz | Prosese özel güvenlikli sistem |
| Plastik üretimi | Granül kırığı ve plastik tozu | Makine bağlantılı toz emiş |
| Kompozit işleme | Elyaf ve zımpara tozu | Lokal emiş ve kademeli filtreleme |
| Dökümhane | Kum, metal ve kalıp tozu | Yüksek kapasiteli merkezi sistem |
| Seramik ve mineral | İnce mineral tozu | Aşınmaya dayanıklı kanal ve filtre |
| Paketleme hatları | Dolum ve transfer tozu | Davlumbazlı lokal emiş |
Toz Türüne Göre Sistem Seçimi
Tozun yalnızca miktarı değil; boyutu, yoğunluğu, nem oranı ve kimyasal yapısı da değerlendirilmelidir. Aynı debiye sahip iki üretim hattında farklı filtre sistemleri gerekebilir.
İnce ve Kuru Tozlar
İnce kuru tozlar için kartuş filtreli sistemler sıklıkla değerlendirilir. Kartuşların geniş filtre yüzeyi, kompakt gövde içinde yüksek filtrasyon kapasitesi sağlar. Uygun temizleme sistemiyle filtre yüzeyinde biriken toz uzaklaştırılır.
İri ve Ağır Parçacıklar
Taşlama ve kesim gibi işlemlerde iri ve sıcak parçacıklar oluşabilir. Bu parçacıkların doğrudan filtreye ulaşması filtre elemanlarına zarar verebilir. Siklon, kıvılcım tutucu veya ön ayırıcı kullanılarak iri parçacıkların ana filtreden önce ayrılması sağlanabilir.
Nemli veya Yapışkan Tozlar
Nemli ve yapışkan kirleticiler kuru filtre yüzeyinde tıkanmaya neden olabilir. Bu tür uygulamalarda ıslak tip ayırıcılar veya prosese özel ekipmanlar değerlendirilebilir. Tozun suyla göstereceği reaksiyon ayrıca incelenmelidir.
Yanıcı ve Patlayıcı Tozlar
Bazı metal, ahşap, gıda ve kimyasal tozlar uygun yoğunlukta yanıcı atmosfer oluşturabilir. Bu uygulamalarda tozun patlama özellikleri belirlenmeli ve sistem ATEX gerekliliklerine göre değerlendirilmelidir. Ex-Proof elektrik ekipmanları, patlama tahliye panelleri, izolasyon elemanları ve antistatik bileşenler proje şartlarına göre kullanılabilir.
Fabrika Toz Emiş Sistemi Projelendirme
Başarılı bir toz emiş sistemi için saha keşfi ve mühendislik hesabı gerekir. Yalnızca filtre kapasitesinin yüksek olması yeterli değildir. Tozu yakalayamayan davlumbaz veya yanlış tasarlanan kanal hattı tüm sistemin verimini düşürebilir.
Toz Kaynaklarının İncelenmesi
Üretimde toz oluşturan makineler tek tek belirlenir. Makinelerin aynı anda çalışıp çalışmadığı, çalışma süreleri ve ortaya çıkan toz miktarı incelenir. Tozun oluşum yönü ve yayılma hızı gözlemlenir.
Emiş Ağzı ve Davlumbaz Tasarımı
Davlumbaz, tozu çalışandan uzağa ve kanal hattına doğru yönlendirmelidir. Kaynaktan gereğinden uzak konumlandırılan emiş ağzı için çok daha yüksek hava debisi gerekir. Mümkün olan uygulamalarda prosesin kısmen veya tamamen kapatılması emiş verimini artırabilir.
Hava Debisi ve Kanal Hızı
Emiş debisi, tozu kaynaktan yakalayacak seviyede belirlenir. Kanal içi hız ise tozun çökelmesini önlemelidir. Çok düşük hız tıkanmaya, gereğinden yüksek hız aşınma ve enerji tüketiminin artmasına yol açabilir.
Fan Basıncının Belirlenmesi
Fan; davlumbaz, kanal, dirsek, damper ve filtrede oluşan toplam basınç kaybını karşılayabilmelidir. Filtre kirlendikçe basınç kaybının değişeceği de hesaplamaya dahil edilmelidir.
Kartuş Filtreli Toz Toplama Sistemleri
Filtarm’ın endüstriyel uygulamalarda değerlendirdiği kartuş filtreli sistemler, farklı kapasitelerde projelendirilebilir. Filtre kartuşları, kirli hava içerisindeki partikülleri tutar. Diferansiyel basınç kontrollü veya zaman ayarlı temizleme sistemi, basınçlı hava darbeleriyle kartuş yüzeyindeki tozu hazneye düşürür.
Kartuş filtreli sistemlerin başlıca özellikleri şunlardır:
- Geniş filtre yüzeyi
- Kompakt gövde yapısı
- Otomatik filtre temizleme imkânı
- Modüler kapasite seçenekleri
- Merkezi kanal sistemleriyle uyumluluk
- Toz haznesi veya sürekli boşaltma ekipmanlarıyla kullanım
- Filtre doluluğunun basınç farkıyla izlenebilmesi
Filtre malzemesi seçilirken toz sıcaklığı, nem, aşındırıcılık ve parçacık boyutu dikkate alınmalıdır.
Lokal ve Merkezi Toz Emiş Sistemleri
Az sayıda ve birbirinden uzak üretim noktasında lokal toz emiş üniteleri kullanılabilir. Mobil üniteler, çalışma alanının değiştiği uygulamalarda esneklik sağlar. Sabit makinelerde doğrudan makine bağlantısı yapılabilir.
Çok sayıda toz kaynağı bulunan tesislerde merkezi sistem daha düzenli bir çözüm sunabilir. Merkezi filtre ünitesine bağlı kanal hatları, farklı üretim noktalarından toz toplar. Otomatik damperlerle yalnızca aktif makinelerin emiş hatları açık tutulabilir.
Atık Tozun Boşaltılması
Filtrede tutulan tozun güvenli biçimde uzaklaştırılması, sistemin önemli bir bölümüdür. Haznenin aşırı dolması filtre temizleme performansını azaltabilir ve tozun yeniden sisteme taşınmasına yol açabilir.
Toz miktarına göre şu yöntemler kullanılabilir:
- Çekmeceli toz haznesi
- Varil veya konteyner
- Big bag dolum sistemi
- Helezon taşıyıcı
- Döner hava kilidi
- Otomatik boşaltma düzeni
Atık boşaltma sırasında tozun yeniden ortama yayılmasını sınırlayan kapalı yöntemler tercih edilmelidir.
Enerji Verimliliği ve Otomasyon
Merkezi toz emiş sistemlerinde bütün hatların sürekli açık tutulması gereksiz enerji tüketimine neden olabilir. Makine sinyallerine bağlı otomatik damperler ve frekans kontrollü fanlar kullanılarak sistem ihtiyaca göre çalıştırılabilir.
Filtre basınç farkının otomatik izlenmesi de önemlidir. Filtre temizken gereksiz basınçlı hava kullanımı önlenebilir, filtre dolduğunda ise temizlik döngüsü devreye alınabilir.
Periyodik Bakım
Toz emiş sistemlerinin düzenli bakımı, emiş performansının korunmasına yardımcı olur. Bakım planı üretimin yoğunluğuna göre hazırlanmalıdır.
Kontrol Edilmesi Gereken Noktalar
- Filtre kartuşlarının fiziksel durumu
- Diferansiyel basınç değeri
- Basınçlı hava hattı
- Pulse valfler ve diyaframlar
- Toz haznesi doluluk durumu
- Fan çarkı ve motor
- Kanal içinde birikme
- Davlumbaz ve emiş ağızları
- Damperlerin çalışma durumu
- Topraklama ve güvenlik ekipmanları
Sıkça Sorulan Sorular
Fabrika toz emiş sistemi her toz türünde kullanılabilir mi?
Sistemler farklı toz türleri için tasarlanabilir ancak aynı filtre her uygulamaya uygun değildir. Tozun fiziksel ve kimyasal özellikleri belirlenerek ekipman seçilmelidir.
Toz emiş sistemi ile toz toplama sistemi aynı mıdır?
Birbiriyle bağlantılı kavramlardır. Emiş sistemi tozu kaynağından alır ve taşır; toz toplama sistemi ise filtrasyon ve atık biriktirme işlemlerini kapsar. Endüstriyel projelerde bu bölümler birlikte çalışır.
Kartuş filtre ne zaman tercih edilir?
İnce ve kuru tozların bulunduğu, kompakt yapı ve geniş filtre yüzeyi gereken uygulamalarda değerlendirilebilir. Yapışkan veya yoğun nemli tozlarda farklı çözümler gerekebilir.
Kanal içerisinde neden toz birikir?
Yetersiz hava hızı, hatalı kanal çapı, keskin dönüşler veya kaçaklar birikmeye neden olabilir. Kanal tasarımının taşınan toza uygun yapılması gerekir.
Patlayıcı tozlar için standart sistem kullanılabilir mi?
Hayır. Patlayıcı özellik gösterebilen tozlarda risk analizi yapılmalı ve sistem ilgili güvenlik gerekliliklerine uygun tasarlanmalıdır.
Filtrelerin ne zaman değiştirilmesi gerekir?
Değişim süresi çalışma yoğunluğuna ve toz türüne bağlıdır. Yükselen basınç kaybı, fiziksel hasar ve filtreleme performansındaki azalma takip edilmelidir.
Mevcut üretim hattına toz emiş sistemi eklenebilir mi?
Evet. Makine yerleşimi, bina yüksekliği ve uygun kanal güzergâhları incelenerek mevcut tesislere sistem kurulabilir.
Filtarm ile Türkiye Genelinde Toz Emiş Çözümleri
Filtarm, İstanbul Esenler Giyimkent’ten Türkiye’nin farklı bölgelerindeki fabrikalara toz emiş ve filtreleme çözümleri sunar. Saha keşfinden sonra tozun özellikleri, üretim kapasitesi ve işletmenin çalışma düzeni değerlendirilir. Uygun davlumbaz, kanal sistemi, filtre ünitesi, fan ve otomasyon bileşenleri tek proje altında planlanır.
Doğru kapasitelendirilen fabrika toz emiş sistemi; tozun üretim alanına yayılmasını sınırlar, kontrollü atık toplama sağlar ve işletmenin daha düzenli çalışmasına katkıda bulunur. Filtarm, lokal uygulamalardan merkezi tesislere kadar farklı ölçeklerde projelendirme, imalat, montaj ve devreye alma hizmeti verir.
